خواب مناسب از ضروریات بدن است به طوری که هر انسان به طور متوسط  یک سوم اوقات خویش را در خواب سپری می کند. به خاطر اهمیت آن هست که امروزه از سوی روانشناسان تاکید می شود که برای خواب خود به لحاظ زمان و مکان برنامه ریزی داشته باشید. تا جایی که از رنگ آمیزی اتاق خواب گرفته تا میزان نور و نوع چیدمان وسایل  آن و ساعت شروع و خاتمه خواب و  ... نکته ها بیان می شود. و البته قرآن کریم در سوره نبأ آیه 9 اهمیت آن را اینگونه بیان داشته است:

وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتاً ‏

 ‏و خوابتان را مايه آرامش و آسايشتان كرده‌ايم‌

      نکته ای که اخیرا از طرف روانشناسان مورد تاکید فراوان قرار گرفته خوابیدن در شب، یعنی در زمان مناسب است. از طرفی فعل و انفعالات بدن و از طرف دیگر اثر آرامبخشی شب حکم می کنند که شب برای خواب مناسبتر است و حتی گفته شده:" در تاریکی مطلق بخوابید ". و این نکته حیاتی از نظر قرآن دور نمانده است. حداقل در 3 مورد خداوند متعال شب را مایه سکون و آرامش ذکر فرموده است:  

هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُواْ فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَسْمَعُونَ /یونس67/‏

 ‏او ( كه آنچه در آسمانها و زمين است متعلّق بدو است ، همان ) كسي است كه شب را براي شما پديد آورده است تا در آن بياراميد و روز را روشن گردانيده است ( تا در آن به تلاش در پي معاش بپردازيد ) . بيگمان در اين كار نشانه‌هائي است براي كساني كه گوش شنوا داشته باشند .‏

أَلَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِيَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ /نمل86/‏

 ‏مگر نمي‌بينند كه ما شب را ( تاريك ) ساخته‌ايم تا در آن بيارامند ، و روز را روشن نموده‌ايم ( تا در آن به تلاش پردازند ؟ ) قطعاً در اين ( ساختار شبها و روزها ، و دگرگوني ظلماني و نوراني ، كه موجب فعل و انفعالات فراوان و گردش چرخه حيات مردمان است ) نشانه‌هائي ( دالّ بر وجود قادر متعال و ايزد لايزال ) است براي مردماني كه ( درباره حقائق مي‌انديشند و به حقائق مسلم ) ايمان مي‌آورند .‏

اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ/غافر61/ ‏

 ‏خداوند كسي است كه شب را براي شما آفريد تا در آن بياسائيد و بياراميد ، و روز را روشن گردانيد ( تا در آن به فعّاليّت و كار و كوشش بپردازيد ) . خداوند نسبت به مردم فضل و كرم دارد ، وليكن بيشتر مردم شكرگزاري نمي‌كنند .‏

      آنچه از این آیات برداشت می شود اینست که خوابیدن  در شب بهتر از روز است چون سکون و آرامشی که خداوند در شب قرار داده خواب را دلچسب تر و مفیدتر می کند.

ترجمه آیات: تفسیر نور تألیف دکتر مصطفی خرم دل

      در آیه 160 سوره مبارکه انعام خداوند متعال می فرماید "مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ" ‏هركس كار نيكي انجام دهد ( پاداش مضاعف ، دست‌كم از درياي جود و كرم خداوند معظّم ) ده برابر دارد ، و هركس كار بدي كند ، پادافره او ( به سبب عدل و داد يزدان ) جز هم‌سنگ و هم‌سان آن داده نمي‌شود و به ( اينان با افزايش كيفر ، و به آنان با كاهش پاداش از ) ايشان ظلم و ستم نمي‌گردد .‏

      خداوند به صراحت بیان داشته که جزای کار نیک بندگان را ده برابر میدهد و حتی گفته شده منظور از عَشْرُ أَمْثَالِهَا چندین برابر هست و لفظ ( عَشْرُ ) براي كثرت می آید. اما در مقابل برای گناهان هم سنگ و هم سان گناه کیفر داده می شود. حال سوال اینست که عذاب همسنگ و همسان گناه چقدر است؟ آیا می توان گفت که یک کار نیک  ده معصیت هم سنگ خود را  از بین می برد؟ شکی نیست که خداوند غفار بهتر از این نیز با بندگانش رفتار خواهد کرد اما بنابر آنچه خداوند متعال در ایات 89 و 90 سوره مبارکه نمل می فرماید سزای اعمال زشت انسان حتی به اندازه کار بد انسان هم که باشد سرنگونی در جهنم هست :  "مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ  وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ"كساني كه كارهاي پسنديده ( چون ايمان به خدا و اخلاص در طاعت ) انجام بدهند ، پاداش بهتر و والاتري از آن خواهند داشت ( كه رضا و خوشنودي پروردگار است ) ، و در آن روز ( كه قيامت فرا مي‌رسد و ترس و خوف مردمان را فرا مي‌گيرد ) چنين كساني در امن و امان بسر مي‌برند ( و غم و اندوه و دلهره و نگراني همگاني ، از آنان به دور است ) .‏و كساني كه كارهاي ناپسند ( چون شرك و معصيت ) انجام مي‌دهند ، به رو در آتش افكنده مي‌شوند ( و بدان سرنگون مي‌گردند ، و بديشان گفته مي‌شود : ) آيا جزائي جز سزاي آنچه مي‌كرديد ( و معاصي و كفري كه مي‌ورزيديد ) به شما داده مي‌شود ؟‏

   بنابراین باید توجه داشت که درست است که خداوند کار نیک بندگان را ده برابر و حتی بیشتر پاداش می دهد و کار بدشان را به اندازه خود معصیت، اما باید به اندازه معصیت و بزرگی ذاتی که در مقابش مرتکب معصیت شده ایم نیز توجه کنیم.  

منبع: تفسیر نور تالیف دکتر مصطفی خرم دل

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا إِفْكٌ افْتَرَاهُ وَأَعَانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ فَقَدْ جَاءُوا ظُلْمًا وَزُورًا وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

آیات 4و5 سوره مبارکه فرقان

‏      كافران مي‌گويند: اين ( قرآن ) دروغي بيش نيست كه خود (محمّد) آنرا از پيش خود به هم بافته است و گروهي او را در اين كار ياري داده‌اند. آنان واقعاً ( با بيان اين سخن ) ستم و بهتان بزرگي را مرتكب شده‌اند. (درباره قرآن نيز) مي‌گويند: افسانه‌هاي پيشينيان است كه(از ديگران) خواسته است آن را برايش بنويسند، و چنين افسانه‌هائي سحرگاهان و شامگاهان بر او خوانده مي‌شود(تا آنها را حفظ كند و به خاطر سپارد).‏‏

      کفار با این ادعا: 1- پیامبر (ص) را که قبلا لقب "امین" بر او گذاشته بودند، "دروغگو" قلمداد نمودند! 2- قرآن که دارای اعجاز زیاد است و خود به آن موقوف بودند، را "کذب و افترا" نامیدند! 3- با این ادعا فکر میکردند که آنها قادرند بر اینکه مثل قرآن بیاورند و مخلوق ناقص را در "کلام"برابر با خدا(ج) قرار میدادند! 4- در حالی ادعا میکنند قرآن را پیامبر(ص) از پیش خود آورده که خودشان بهتر از هر کس دیگر میدانند که آن حضرت نوشتن نمی دانسته است!

       بنابراین خداوند(ج)  در ادامه در رد ادعایشان فرمود: قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا ‏بگو : قرآن را كسي فرو فرستاده است كه راز آسمانها و زمين را مي‌داندبي‌گمان خدا آمرزگار و مهربان است

منبع: تفسیر السعدی      

  ترجمه آیات: تفسیر نور تالیف دکتر مصطفی خرم دل

خداوند در آیه ۱۸سوره مبارکه مومنون می فرماید:                                                  

وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ ‏

 ترجمه : ‏

‏     ما از آسمان آب ارزشمندي را به اندازه لازم و معيّن فرو فرستاده‌ايم و آن را در زمين ماندگار نموده‌ايم ، و ما كاملاً مي‌توانيم به گونه‌هاي مختلف آن را از بين ببريم .‏

 توضيحات : ‏

‏    منظور از « السَّمَآءِ »  ابر آسمان است و اگر منظور از آن را کرات دیگر فرض کنیم،در اين صورت مراد ايجاد آب در آغاز آفرينش در كره زمين است. « مَآءً » : آب مهمّ و باارزشي و تنكير آن اشاره به ارزش و اهمّيّت آب است. « بِقَدَرٍ »: به اندازه معيّن. در عصرحاضر، دانشمندان موفّق به ضبط و ثبت مقدار باران نازل شده در سطح كره زمين گرديده‌اند. در هر ثانيه بر روي كره زمين، هفده ميليون تن باران مي‌بارد كه مساوي با 536 تريليون ( 536000 ميليارد ) تن در سال است و اين رقمي است لايتغيّر . « فَأَسْكَنَّاهُ فِي الأرْضِ » : آن را در زمين ماندگار و بردوام كرديم. اشاره به اين است كه خدا به وسيله اتمسفر زمين از ضايع و پراكنده شدن آب در فضا، و به وسيله طبقه نفوذناپذير زمين از فرو رفتن آن در اعماق زمين، و با چرخه آب از گنديده شدن آن بر روي زمين جلوگيري فرموده است. « ذَهَابٍ بِهِ »: از بين بردن آن از راههاي گوناگون. تنكير ( ذَهَابٍ ) اشاره به كثرت راهها و مبالغه در بسيار دور داشتن و از دسترس به دور كردن آب است.

منبع: تفسیر نور تالیف دکتر مصطفی خرم دل

      شایدعده ای از مومنین هستند که در ایمانشان به منافع مادی دنیوی فکر میکنند. قرآن کریم در آیه 11 سوره مبارکه حج این افراد را اینگونه توصیف نموده و نسبت به عواقب آن هشدار می دهد:

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ.

      بعضی از مردم هم‌، خدا را در حاشیه و کناره می‌پرستند (‌و دارای عقیده سستی هستند. ایمانشان بر پایه مصالحشان استوار است‌، و لذا) اگر خیر و خوبی بدیشان برسد، به سبب آن شاد و آسوده‌خاطر و (‌بر دین‌) استوار و ماندگار می‌شوند، و اگر بلا و مصیبتی بدیشان برسد، (‌به سوی کفر برمی‌گردند و) عقب‏گرد می‌کنند. بدین ترتیب هم (‌آرامش ایمان به قضا و قدر و مدد و یاری خداوند را در) دنیا و هم (‌نعمت و سعادت‌) آخرت را از دست می‌دهند، و مسلما این زیان روشن و آشکاری است (‌که انسان هم دنیا و هم آخرتش بر باد فنا رود)

        عقیده پاداش خود را با خود حمل می‌کند و پاداش خویش را در ذات خویشتن دارد، و آن آرامش و آسایش و خشنودی است‌که در خود عقیده نهفته است‌. لذا عقیده پاداش خود را بیرون از ذات خویش نمی‌جوید. مومنان پروردگار خود را پرستش می‌کنند برای سپاس از او در برابر این‌که ایشان را به سوی خویش هدایت بخشیده است و رهنمودکرده است‌، و به قرب خویشتن اطمینانشان عطاء نموده است و انس و الفتشان مبذول فرموده است‌. اگر افزون بر این‌، بدیشان پاداشی داده شود، فضل و لطف وکرم و بزرگواری خدا است و به سبب ایمان یا عبادت استحقاق آن را پیدا کرده‌اند.

     مومنان پروردگار خودشان را امتحان نمی‌کنند. چه مومنان پیشاپیش خویشتن را سزاوار هر آن چیزی می‌دانند که خدا برایشان مقدر می‌فرماید، و پیشاپیش تسلیم هر آن چیزی می‌کنندکه خدا ایشان را با آن امتحان می‌فرماید، و خشنود از هر آن چیزی هستندکه از خوشی و ناخوشی بدیشان دست می‌دهد. این هم معامله‌ای در بازار میان فروشنده و خریدار نیست‌. بلکه تسلیم آفریده در برابر آفریدگار است‌، آفریدگاری که فرمانروای مطلق او است‌، و خدا است که دراصل سرچشمه وجود او است‌.

نقل از تفسیر فی ظلال القرآن

  در آیه 5 سوره مبارکه حج، خداوند دلیلی واضح و عینی برای منکران معاد بیان می داردو به صراحت می فرماید زنده کردن انسان ها برای ما چیز تازه و جدیدی نیست بلکه امری کاملا عادی و ساده است به طوری که شما (اگر چشم بصیرت داشته باشید) در همین جهان آن را می بینید.

يٰأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ منَ ٱلْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ من تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لنُبَينَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِي ٱلأَرْحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوۤاْ أَشُدَّكُمْ وَمِنكُمْ مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُمْ مَّن يُرَدُّ إِلَىٰ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَيْلاَ يَعْلَمَ مِن بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً وَتَرَى ٱلأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَآ أَنزَلْنَا عَلَيْهَا ٱلْمَآءَ ٱهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنبَتَتْ مِن كُل زَوْجٍ بَهِيجٍ

        ای مردم‌! اگر درباره رستاخیز (‌مردگان‌، و زندگانی دوباره ایشان‌) تردید دارید، (‌بدین نکته توجه کنید تا به گوشه‌ای از قدرت الهی پی ببرید و به خود آئید:‌) ما شما را از خاک می‌آفرینیم‌، سپس (‌این خاک پیش پا افتاده را) به نطفه‌، و بعد (‌نطفه‌، این پدیده اسرارآمیز فراهم آمده از اسپرم مرد و اُوول زن را) به خون بسته (‌زالومانند)‌، و پس از آن (‌این خون بسته را به چیزی شبیه‌) به یک قطعه گوشت (‌جویده شده‌) درمی‌آوریم که برخی (‌کامل و تام‌الخلقه و) بسامان‌، و برخی (‌ناتمام و ناقص‌الخلقه و) نابسامان است‌. (‌همه اینها) بدین خاطر است که برای شما روشن سازیم (‌که ما بر آفرینش و تغییر و تبدیل و هرگونه کاری‌، از جمله زندگی دوباره بخشیدن توانائیم‌)‌. ما جنینهائی را که بخواهیم تا زمان خود در رحمها نگاه می‌داریم و آنگاه شما را به صورت کودک (‌پسر یا دختر، از شکم مادران‌) بیرون می‌آوریم‌، سپس (‌شما را تحت نظارت و رعایت خود می‌پائیم‌) تا به رشد جسمانی و عقلانی خود می‌رسید. برخی از شما (‌در این میان‌) می‌میرند و بعضی از شما به نهایت عمر و غایت پیری می‌رسند. تا بدانجا که چیزی از علوم خود را به خاطر نخواهند داشت (‌و دانسته‌های خویش را فراموش کرده و از یاد می‌برند، و درست همانند یک کودک می‌شوند دلیل دیگری بر قدرت خدا در همه چیز، به‌ویژه درباره مساله رستاخیز، این است که ای انسان در فصل زمستان‌) تو زمین را خشک و خاموش می‌بینی‌، امّا هنگامی که (‌فصل بهار درمی‌رسد و) بر آن آب می‌بارانیم‌، حرکت و جنبش بدان می‌افتد و رشد و نمو می‌کند و انواع گیاهان زیبا و شادی‌بخش را می‌رویاند.

        در تفسیر این آیه پیامبر(ص) فرموده اند: اذا رأیتم الربیع فاکثروا ذکر النشور موقعی که بهار فرا میرسد زیاد یاد قیامت کنید.

و به قول مولانا:

این بهار نو زبعد برگ ریز              هست برهان بر وجود رستخیز

ترجمه آیه: تفسیر فی ظلال القرآن

      همه  آرزو داریم که فرزندانمان در آسایش بوده در آینده خوشبخت شوند وبرای فراهم کردن این آسایش و خوشبختی خیلی تلاش می کنیم. این خیلی خوب هست و مورد تایید فطرت آدمی، و دستورات شرعی هم هست. تآجایی که در روایات اسلامی آمده که پیامبر(ص) بر دستان پینه بسته کارگری که برای معاش خانواده اش تلاش می کرد بوسه زدند و آنرا مانند مجاهد فی سبیل الله خواندند. اما بد نیست از بعد غیر مادی و قرآنی هم به این قضیه نگاهی داشته باشیم.

      در سوره مبارکه کهف داستان موسی و خضر علیهمااسلام بیان شده که قسمتی از آن اشآره به این دارد که موسی و خضر دیوار در حال سقوطی را تعمیر کردند و خضر علیه السلام در جواب موسی علیه السلام که علت این کار را از او پرسیده بود، جواب داد:

وَأَمَّا ٱلْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلاَمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي ٱلْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحاً فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ... واما آن دیوار(که آن را بدون مزد تعمیر کردم) متعلق به  دو کودک یتیم در شهربود وزیر دیوار گنجی وجود داشت که مال ایشان بود و پدرشان مرد صالح و پارسایی بود(و آن را برایشان پنهان کرده بود) پس پروردگار تو خواست که آن دو کودک به حد بلوغ برسندو گنج خود را به مرحمت پروردگارت بیرون بیاورند(و مردمان بدانند که صلاحپدران و مادران برای پسران ودختران، و خوبی اصول برای فروع سودمند است).

     با اندکی تامل می بینیم که خداوند(ج) به صلاح پدر، فرزند و مالش را حفظ میکند.

در تفسیر ابن کثیر(رح)، ذیل عبارت وَكَانَ أَبُوهُمَا صَـٰلِحاً  نوشته شده که: "فيه دليل على أن الرجل الصالح يحفظ في ذريته وتشمل بركة عبادته لهم في الدنيا والآخرة بشفاعته فيهم، ورفع درجتهم إلى أعلى درجة في الجنة، لتقر عينه بهم"

بی شک فرزندان مرد صالح حفظ می شود و برکت عبادش با شفاعتی که در حق فرزندان خواهد کرد، در دنیا و آخرت شامل فزرندانش خواهد شد. و خداوند به خاطر خوشحالی بنده اش فرزندانش را والا مقام می گرداند.

منابع: تفاسیر نور، السعدی، جلالین و ابن کثیر

      خیلی از وقت ها پیش آمده که آدم مجبورهست با جمع همنوا و همسو باشد اما باید این نکته هم مد نظر باشد که جمعی که در آن قرار داریم، چه قدر در مسیر درست قرار دارد؟ قرآن کریم در مورد ذوب شدن در گروه باطل، به این شکل هشدار میدهد:

          در آیات 43 تا 46 سوره مبارکه مدثر 4 دلیل برای گرفتاری اهل جهنم، از قول خودشان و در پاسخ به اهل بهشت، بیان می فرماید که یکی از آنها همراه شدنشان با اهل باطل است"وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلُخَآئِضِينَ" و ما  پـیوسته  با  باطلگرایان  (همنشین  و  همصدا  می‌شده‌ایم  و  به  باطل  و  یاوه  و  عیبجوئی‌)  فرو  می‌رفته‌ایم‌.

اینکه انسان در مورد چیزی که از آن اطلاع ندارد سخن بگوید و ودر اموری که خداوند آن را نمی پسندد با اهل باطل همراه و همسو شود، چیز خطرناکی است و باید از آن پرهیز شود.  

منابع: تفاسیر ابن کثیر، قرطبی، طبری و فی ظلال القران

            در اواخر دی ماه سال 1389، سازمان جهانی هوا شناسی اعلام کرد که از زمان ثبت داده های هواشناسی، سال 2010میلادی گرم ترین سال بوده و حوادثی مثل سیل پاکستان و آتش سوزی در جنگلهای روسیه از پیامد های آن است. همزمان کارشناسان محیط زیست هشدار دادند که وضع از این بدتر هم خواهد شد؛ چون هنوز کشورهای صنعتی در جهت کاهش گازهای گلخانه ای اقدامی جدی انجام نداده اند. این مسئله یکی از ده ها مشکلی است که بشر برای خود بوجود آورده است. البته قرآن کریم در این خصوص برای بندگان برنامه ای خاص دارد که در زیر به آنها اشاره می شود:

 خصوصیات خلقت خداوند:

۱-اندازه بودن

...وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُوتَقْدِيراً فرقان/2

وهمه چیزرا آفریده است و آن را دقیقاً اندازه‌گیری و  کاملا برآورده کرده است.

 ۲- محکم بودن

...صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ... نمل/88

ایـن سـاختار خدائی است که همه چیز  رامحکم و استوار(‌و مرتّب و منظّم‌)آفریده است.

 ۳- ‌زیبا بودن

وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ق/7

و زمین را گسترانیده‌ایم‌، ودرآن کوه‌های محکم و پابرجائی را فروافکنده‌ایم‌، و از هر نوع گیاه بهجت‌انگیز و مسرت‌بخش در آن رویانده‌ایم‌.

 توصیه ها جهت استفاده بهینه:

 ۱-خرابکار نبودن

وَلاَ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا... اعراف/56

در زمین بعداز اصلاح آن(‌توسّط خدا یا بـر  دست انبیاء علی‌الخصوص محمّدمـصطفی‌)  فساد و تباهی مکنید.

 ۲- اسراف نکردن

وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ شعرا/151و152

و از فرمان اسراف کنندگان فرمانبرداری مـکنید،آن کسانی که در زمین تباهی می‌نمایند و اصلاح نمی کنند.

 ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَروم/41

  (همیشه چنین بوده است که‌)تباهی و خرابی در دریا و خشکی به خاطر کارهائی پدیدار گشته است

 که مردمان انجام می‌داده‌اند.بدین وسیله خدا سزای برخی از کارهائی را که انسانها انجام می‌دهند

 بدیشان می‌چشاند. تـا ایـن که آنـان(‌بـیدار شـوندو از دست یازیدن بـه معاصی‌) برگردند.

ترجمه آیات: تفسیر فی ظلال القرآن